Advertisements

دولت جدید و روابط خارجی گرجستان

پس از انتخابات اخیر پارلمانی گرجستان اکنون این پرسش مطرح می شود که روابط خارجی گرجستان و بویژه روابط ایران و گرجستان تا چه حد از این تحولات سیاسی تاثیر خواهد پذیرفت.
بیدزینا ایوانیشویلی رهبر ائتلاف رویای گرجستان بسرعت و پیش از آنکه نتیجه نهایی انتخابات بطور رسمی اعلام شود استراتژی این حزب را در صحنه سیاست بین المللی روشن کرد. او در کنفرانس مطبوعاتی 2 اکتبر گفت که کشور کوچکی مانند گرجستان نمیتواند یک بازیگر بزرگ در عرصه ژئوپلتیک باشد. بنظر من این گفته، انتقادی بود بر سیاستهای ساکاشویلی که میخواست در پهنه رقابتهای سیاسی بین جهان غرب و روسیه گرجستان را متحد استراتژیک غرب معرفی کند. این سیاست همانطور که بارها در همین وبلاگ و در مقالات دیگر توضیح دادم در نهایت گرجستان را بصورت یک کارت بازی در دست غربی ها دراورد تا در صورت لزوم با آن در بازی سیاسی با روسیه بهره برداری کنند هر جایی هم که لزوم استفاده از آن نبود مانند زمانی که روسیه می بایست به عضویت سازمان تجارت جهانی در بیایید، این کارت را در گوشه ای بگذارند. با توجه به اینکه دوران جنگ سرد مدتها است که به پایان رسیده است ، همه قدرتهای جهانی در صحنه بین المللی مشارکت دارند، آنها به هم امتیاز میدهند و از یکدیگر امتیاز می گیرند. ناکارآمدی سیاست خارجی گرجستان در دوران ساکاشویلی بر کسی پوشیده نیست. گرجستان باید بگونه ای وارد عرصه سیاستهای جهانی بشود که ثبات و امنیت این کشور و منطقه در خطر قرار نگیرد. همه بخوبی می دانند که ایوانیشویلی بیش از هر کسی میتواند در تنش زدایی با مسکو و حل مشکل مناطق اوستیای جنوبی و آبخازیا از اهرمهای موجود استفاده کند. او سالها در روسیه کار و زندگی کرده است و بطور قطع لابی های قدرتمندی در آن کشور دارد. رئییس جمهور آبخازیا نیز یکبار بطور مشخص اعلام کرد که چنانچه ایوانیشویلی قدرت سیاسی در گرجستان را بدست بگیرد حاضر است با او مذاکره کند. او گفت که ایوانیشویلی مردی عمل گرا است و این احتمال وجود دارد که از طریق مذاکره با او مسائل حل و فصل شود. خلاصه اینکه دولت ایوانیشویلی چه به لحاظ استراتژی سیاسی حزبی و چه به خاطر توانمندی های شخصی رهبر ائتلاف رویای گرجستان در جهت عادی سازی روابط با همسایگان و بویژه همسایه قدرتمند شمالی گام برخواهد داشت. اما ایوانیشویلی بدرستی از همان ابتدا اعلام کرد موضوع حل مشکلات سیاسی بین روسیه و گرجستان پیچیده است و نیازمند زمان است، بعلاوه او اعلام کرد که با وجود دریافت دعوتنامه های سیاسی مختلف نخستین سفر رسمی خود را به امریکا انجام خواهد داد. او تاکید کرد که در مسیر بازگشت از سفر به امریکا از هیچ کشور اروپایی دیدار نخواهد کرد و مستقیم راهی گرجستان خواهد شد. او همچنان پیشتر گفته بود که گرجستان تحت رهبری او روند پیوستن به اتحادیه اروپا و ناتو را ادامه خواهد داد. همه اینها به روشنی می رساند که او نمی خواهد سیاست تنش زدایی با روسیه در چهارچوب نظریه جهان دو قطبی ساکاشویلی ترسیم شود. به عبارت دیگر گرجستان به بهای برهم زدن دوستی با غربی ها یا ایجاد تنش با غرب نمی خواهد با روسیه تنش زدایی کند. بنظر من گرجستان با تاکید بر محکم بودن روابطش با غرب میخواهد با روسیه وارد معامله سیاسی بشود تا بتواند حداکثر امتیازها را از روسیه نیز بدست بیاورد و در ضمن نظریه توطئه گرایانه ساکاشویلی را نیز خنثی کند که مدام حامیان خود را از بازگشت به دوران شوروی یا احیای مافیای روسی در کشور می هراساند.
اما سیاست تنش زدایی با روسیه اگر پیروزمندانه عمل کند که البته بسیاری به آن امیدوار هستند، چه نتایجی برای سایر همسایگان گرجستان خواهد داشت. یک نظریه در گرجستان و در دوران حکومت ساکاشویلی مطرح بوده است که او به خاطر جبران روابط تنش آلود خود با همسایه شمالی به همسایگان جنوبی خود بیش از حد امتیاز داده است. میدانیم که پروژه هایی مانند خط آهن باکو-تفلیس- قارص یا خط لوله باکو-تفلیس-جیحون در راستای منافع تفلیس بوده است. اما هردوی این پروژه ها قرینه ای نیز داشته اند که بخاطر تنش با همسایه شمالی بر روی قرینه ها کار کارشناسی زیادی انجام نشده است. بعلاوه بیشتر کارهای پیمانکاری به ترکیه واگذار شده است در حالی که این امکان وجود داشت که پیمانکاران روس با شرایط بهتری بتوانند برخی پروژه ها را به انجام برسانند. روس ها سالها با مهندسان گرجی کار کرده اند، آنها زبان یکدیگر را بخوبی می فهمند و بسیاری از مهندسان با تجربه گرجستان در سیستم آموزشی روسی تحصیل کرده اند، بکارگیری این مهندسان و کارشناسان توسط پیمانکاران روس میتواند منجر به کاهش معضلات اجتماعی و اقتصادی ناشی از بیکاری قشر تحصیل کرده میانسال در کشور بشود.لغو تحریم گرجستان توسط روسیه نیز میتواند برخی از شرکتهای ترکیه ای در گرجستان را با رقیبان تازه ای مواجه کند. بنابراین می بینیم که رابطه عادی با روسیه ممکن است برخی از امتیازات همسایگان جنوبی را محدود کند.
در میان همسایگان گرجستان، روابط سیاسی ایران و گرجستان نیز ویژگی های خاص خود را دارد. ایران هنگام فروپاشی شوروی سابق از نخستین کشورهایی بود که استقلال گرجستان را به رسمیت شناخت. در دوران شواردنادزه و نیز در دوران ساکاشویلی روابط بین ایران و گرجستان همواره دوستانه بوده است بطوریکه میتوان ادعا کرد که این دوستی عمیق و نهادینه شده است. برای ساکاشویلی داشتن روابط دوستانه با ایران از این نظر نیز اهمیت داشت که او میتوانست تا حدودی خود را مستقل معرفی کند. گرجستان برنامه تحریم علیه ایران را به اجرا در نیاورد و برخی این تحلیل را مطرح کردند که این کشور در این مورد بخصوص تسلیم فشارهای غرب نشده است و بطور مستقل عمل کرده است ولی من پیشتر هم گفتم که به احتمال زیاد فشاری از سوی غربیها در اینمورد روی ساکاشویلی نبود، این به موضوعات پیچیده ای مربوط می شود که تشریح آن نیازمند نگارش مقاله ای مفصل است اما بطور خلاصه آنچه که غربیها نام تحریم را روی آن گذاشته اند در رابطه با ایران به این معنی بوده است که ارتباط این کشور با جهان باید نه بطور مستقیم بلکه از مسیرهای خاصی انجام شود که هزینه و فشارهایی را بر این کشور وارد کند و منافعی را عاید برخی حامیان در حال توسعه غرب نماید. بعبارت دیگر عدم فشار غرب بر گرجستان برای پیوستن به برنامه تحریم علیه ایران پاداشی به این کشور در قبال سیاستهای غربگرانه افراطی اش بوده است و این امکان را نیز در اختیار غربی ها قرار میداد که در مواقعی که بخواهند فشار را بر ایران سنگین کنند این کانال ارتباطی اقتصاد ایران با جهان را به آسانی مسدود نمایند. اگر چنانچه ایوانیشویلی گفته است دولت آینده گرجستان بخواهد در ابعاد یک کشور کوچک 5 میلیونی در جهان ایفای نقش کند و از افراطی گرایی دست بردارد بنظر من گرجستان همسوتر با سیاستهای جامعه جهانی در مورد ایران عمل خواهد کرد و ممکن است برخی از تحریمهایی که جامعه جهانی و سایر کشورهای منطقه در مورد ایران اعمال میکنند را در دستور کار قرار دهد.
بطور خلاصه می توان نتیجه گیری کرد که روابط گرجستان با ایران بعنوان یک کشور قدرتمند و با اهمیت در منطقه همچنان عمیق و گسترده خواهد ماند ولی تابع مستقیم تری از رابطه ایران با جامعه جهانی و سایر کشورهای منطقه خواهد بود.

Advertisements

2 Responses to دولت جدید و روابط خارجی گرجستان

  1. بازتاب: فشارهای تازه امریکا علیه ایران از مسیر گرجستان | گرجستان

  2. بازتاب: محدودیت بانکی سراسری است | گرجستان

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: